صافی سر نوزاد چیست؟


جمجمه نوزاد بسیار نرم است تا مغز بتواند در طول یک سال نخست زندگی رشد کند. بنابراین اگر سر در یک موقعیت باقی بماند، ممکن است صاف شود. سندرم سر تخت زمانی بروز می‌یابد که جمجمه نرم نوزاد به دلیل وارد شدن فشار مکرر به یک بخش از سر در یک ناحیه صاف شود. بسیاری از نوزادان به دلیل خوابیدن مداوم در یک موقعیت دچار صاف شدن سر نوزاد می‌شوند. این عارضه در میان نوزادان نارسی که جمجمه‌شان بسیار نرم و شکل‌پذیر است، شیوع بالاتری دارد.

علامت مشخصه‌ی سندرم تخت شدن سر نوزاد صاف شدن پشت یا کنار سر است. علل بسیاری برای صاف شدن سر نوزاد وجود دارد. جمجمه نوزاد بسیار نرم است و فشارهایی که از طرف سطوح معمولی مانند تخت یا صندلی ماشین به آن وارد می‌شود، ممکن است باعث تغییر شکل آن شود. به والدین این اطمینان خاطر را می‌دهیم که صاف شدن سر نوزاد به هیچ‌وجه تقصیر ایشان نیست.

ظاهر صافی سر نوزاد


اصطلاح پلاژیوسفالی که عمدتاً برای اشاره به شکل غیرطبیعی سر نوزاد به کار می‌رود، در اصل یک مورد از سه حالت شکل غیرطبیعی سر نوزادان است. عارضه‌های مربوط به بدشکلی سر نوزادان در شدت‌های مختلف و حتی به صورت ترکیبی بروز می‌یابد.

پلاژیوسفالی

شکل سر پلاژیوسفالی:

  • یک سمت سر صاف است.
  • سر از بالا شبیه متوازی‌الاضلاع است.

براکی‌سفالی

شکل سر براکی‌سفالی:

  • سر پهن‌تر از حد عادی است.
  • پشت سر منحنی نیست و صاف است.

اسکافوسفالی

شکل سر اسکافوسفالی:

  • سر کشیده‌تر و باریک‌تر از حالت عادی است.
  • سر بلندتر از حد عادی است.

علل


در ادامه علل بدشکلی سر نوزادان را بررسی می‌کنیم:

موقعیت جنین در رحم مادر

نوزادانی که در رحم در یک وضعیت گیر می‌کنند یا فضای کافی برای چرخیدن در رحم ندارند، در معرض خطر بدشکلی سر قرار دارند. همچنین وضعیت بریچ (قرار گرفتن باسن یا پاهای جنین نزدیک دهانه رحم) نیز به بدشکل شدن سر نوزاد می‌انجامد.

زایمان چندقلویی

صاف شدن سر نوزاد عارضه‌ای شایع در زایمان‌های چندقلویی است، چون در این حالت فضای کافی در رحم وجود ندارد، ممکن است سر نوزاد تغییر شکل بدهد.

زایمان زودرس

جمجمه نوزادان نارس بسیار نرم است، به همین دلیل این نوزادان مستعد بدشکلی‌های سر هستند. نوزادان نارس غالباً زمان زیادی در بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان در دستگاه تنفس مصنوعی نگهداری می‌شوند تا سرشان در یک وضعیت ثابت قرار بگیرد. همچنین نوزادان نارس با تاخیر رشدی نیز مواجه‌اند، به همین دلیل ممکن است نتوانند سر را مانند بقیه نوزادان حرکت دهند.

تورتیکولی یا کجی گردن

تورتیکولی عضلانی مادرزادی یا کجی گردنی (CMT) به سفت بودن غیرعادی عضله‌های گردن گفته می‌شود که در زمان گردن گرفتن نوزاد باعث کج شدن و یا چرخیدن سر نوزاد به یک سمت می‌شود. نتیجه معمول کجی گردن نگهداشتن سر در یک حالت است که به نوبه خود به صاف شدن سر نوزاد می‌انجامد.

کریر و دیگر وسایل مربوط به جابجایی و نگهداری نوزادان

سر نوزادی که روی صندلی مخصوص ماشین، کریر، آغوشی و کالسکه قرار گرفته است، مدتی طولانی بی‌حرکت روی سطحی سخت قرار دارد. البته استفاده معمول روزمره مشکلی را ایجاد نمی‌کند، اما استفاده درازمدت و خوابیدن طولانی نوزاد در چنین وسایلی احتمال صاف شدن سر را افزایش می‌دهد.

خوابیدن به پشت

پشت یا کنار سر نوزاد در اثر خوابیدن مداوم به پشت صاف می‌شود، البته بهتر است نوزاد به پشت بخوابد، تا احتمال بروز سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDSکاهش یابد.

عوارض


ممکن است شکل کل سر، حتی صورت تغییر کند. چنانچه اقدامی برای درمان انجام نشود، شکل صورت به نظر نامتقارن خواهد شد و شکل فک نیز تغییر خواهد کرد. اگر سر نوزاد پس از ۳ ماهگی هنوز صاف باشد، کلاه حالت دهنده برای رفع حالت صافی سر تجویز می‌شود. ابتلا به صاف شدن سر نوزاد لزوماً به معنای اختلالات رشدی نیست. با این حال نوزدانی که سر صاف دارند، غالباً از سفتی عضلات گردن نیز رنج می‌برند. سفتی و گرفتگی عضلات گردن به دلیل جلوگیری از حرکت عادی کودک تاخیرهایی را ایجاد می‌کند.

دکتر مهدی سعید مهر

دارای بورد تخصصی کودکان و نوزادان

 

کانال تلگرامی دکتر مهدی سعید مهر :drsaeedmehr

گروه تلگرام دکتر سعید معر

گروه کودکان دکتر سعید مهر در واتس اپ

گروه وات ساپ دکتر سعید مهر

عضویت در گروه واتس اپ کودکان جهت پرسش و پاسخ

گروه پرسش و پاسخ کودکان

ارسال سوالات پزشکی و آزمایشات از طریق تلگرام به آی دی زیر :

dr_atfal@

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *