اسهال در نوزادان

چه عواملی باعث بروز بیماری اسهال در نوزادان می شوند ؟

شاید تشخیص اسهال نوزاد کمی سخت به‌نظر برسد. نوزادانی‌که فقط از شیر (به‌ویژه شیر مادر) تغذیه می‌کنند، پس از هر بار شیر خوردن عمل دفع را انجام می‌دهند و مدفوع آنها شل است. بنابراین شل بودن مدفوع نوزاد همیشه نشانه‌ی اسهال او نیست و ممکن است طبیعی باشد.

آبکی بودن مدفوع نوزاد معمولا چیز نگران‌کننده‌ای نیست. اما اگر حرکات روده‌ای او به‌شکل ناگهانی تغییر می‌کند و بیش‌ازحد عمل دفع را انجام می‌دهد و مدفوعش بیش‌ازحد آبکی و شل است، ممکن است اسهال باشد.

دلایل اسهال بسیار زیاد هستند. از مهم‌ترین دلایل اسهال نوزاد می‌توان به عفونت ویروسی، عفونت باکتریایی، انگل، مصرف آنتی بیوتیک و نوع تغذیه اشاره کرد.

۱. عفونت ویروسی

ویروس‌هایی مانند روتاویروس، آدنو ویروس، کالیسی ویروس، آسترو ویروس و ویروس آنفولانزا می‌توانند سبب اسهال، استفراغ، درد در ناحیه‌ی شکم، تب و لرز و بدن‌درد شوند.

۲. عفونت باکتریایی

باکتری‌هایی مانند سالمونلا، شیگلا (shigella)، استافیلی‌کوک، کامپیلوباکتر یا ای.کولی (E. coli) می‌توانند سبب اسهال نوزاد شوند. از نشانه‌های عفونت باکتریایی اسهال شدید، و در کنار آن درد شکم، خون در مدفوع و تب هستند. (ممکن است کودک استفراغ کند/نکند.)

برخی از عفونت‌های باکتریایی خودبه‌خود برطرف می‌شوند، اما برخی دیگر مانند باکتری ای. کولی که در گوشت نیمه‌پز و سایر منابع غذایی وجود دارد بسیار جدی و خطرناک هستند. اگر کودک‌تان این نشانه‌ها را دارد، او را نزد پزشک ببرید. پزشک مدفوع نوزاد را برای یافتن نشانه‌های عفونت باکتریایی بررسی می‌کند.

۳. عفونت گوش

در برخی موارد، عفونت گوش (که می‌تواند ویروسی یا باکتریایی باشد) می‌تواند عامل ابتلا به اسهال باشد. دراین‌صورت کودک بی‌قرار است، مدام گریه می‌کند و روی گوشش دست می‌کشد. حتی ممکن است استفراغ کند و اشتها نداشته باشد. عفونت گوش ممکن است به‌دلیل سرماخوردگی کودک به‌وجود بیاید.


درمان های سرماخوردگی کودکان 


۴. انگل‌ها

عفونت‌های انگلی نیز سبب اسهال می‌شوند. به‌عنوان مثال، ژیاردیا (Giardiasis) نوعی انگل میکروسکوپی است که در روده‌ی باریک زندگی می‌کند. از نشانه‌های عفونت انگلی گاز معده، نفخ، اسهال و مدفوع چرب است.

درمان عفونت انگلی بسیار مهم است و باید آن را جدی بگیرید. برای درمان انگل داروهای خاصی تجویز می‌کنند، بنابراین کودک را حتما نزد پزشک ببرید.

۵. آنتی بیوتیک‌ها

گاهی نوزاد پس از یک دوره مصرف آنتی‌بیوتیک به اسهال مبتلا می‌شود، زیرا احتمال دارد آنتی بیوتیک‌ها باکتری‌های مفید روده را در روند درمان از بین برده باشند. به‌هیچ‌عنوان آنتی بیوتیکی را که پزشک برای نوزادتان تجویز کرده است خودسرانه قطع نکنید. نزد پزشک بروید، او احتمالا داروی دیگری را به‌جای آنتی بیوتیک تجویز می‌کند یا اینکه روش درمان را تغییر خواهد داد.

۶. مصرف مایعات بیش‌ازحد

مصرف بیش‌ازحد مایعات به‌ویژه آب‌میوه‌های حاوی سوربیتول (شیرین‌کننده) که مقادیر زیادی فروکتوز دارند یا مصرف زیاد نوشیدنی‌های شیرین ممکن است سبب شل شدن مدفوع نوزاد شود. معمولا کاهش مقدار مصرف این مایعات، اسهال نوزاد را در عرض یک یا دو هفته برطرف می‌کند. اگر برطرف نشد باید به پزشک مراجعه کنید.

توصیه می‌کنیم به کودکان زیر یک سال اصلا آب‌میوه ندهید. یکی از دلایل دیگر اسهال نوزاد، ممکن است اضافه‌کردن آب زیاد به شیرخشک باشد. اگر به کودک شیرخشک می‌دهید، مقدار آب موردنیاز برای مخلوط کردن آن را مطابق دستورالعمل روی قوطی تنظیم کنید.

۷. آلرژی غذایی

اگر کودک‌تان به‌سختی نفس می‌کشد یا صورت یا لب‌هایش متورم شده‌اند فورا با اورژانس تماس بگیرید.

آلرژی غذایی، حالتی است که در آن سیستم ایمنی بدن نوزاد به پروتئین‌های بی‌ضرر غذا واکنش نشان می‌دهد. آلرژی نسبت به غذا فورا یا در عرض چند ساعت واکنش خفیف یا شدید ایجاد می‌کند. نشانه‌های آلرژی غذایی اسهال، گاز معده، درد شکم و خون در مدفوع هستند. اگر آلرژی شدید باشد با کهیر، جوش و تورم همراه است و نوزاد به‌سختی نفس می‌کشد.

پروتئین شیر یکی از معروف‌ترین آلرژن‌هاست. به کودک‌تان تا قبل از یک سالگی شیر گاو ندهید. بااین‌حال مصرف شیرخشک تهیه‌شده از شیر گاو یا محصولات لبنی ممکن است در کودک آلرژی ایجاد کنند. در برخی موارد، حتی مادری که از محصولات لبنی تغذیه کرده است ممکن است با خوراندن شیر خودش به نوزاد در او آلرژی ایجاد کند.

سایر آلرژن‌ها در غذاهای جامد مانند تخم مرغ، بادام زمینی، سویا، گندم، بادام، و ماهی هستند که نوزاد نباید آنها را مصرف کند. اما اگر کودکی‌تان به‌تازگی خوردن غذاهای جامد را شروع کرده است و نگران هستید به غذای خاصی آلرژی داشته باشد، با پزشک در این‌باره صحبت کنید.

۸. حساسیت غذایی

عدم تحمل غذایی (Food intolerance) که به آن حساسیت غذایی هم می‌گویند، با آلرژی غذایی تفاوت دارد. عدم تحمل غذایی یک واکنش غیرعادی است که سیستم ایمنی بدن را درگیر نمی‌کند. یکی از شایع‌ترین و مهم‌ترین حساسیت‌های غذایی، عدم تحمل لاکتوز است.

معمولا عدم تحمل لاکتوز در نوزادان غیرمعمول است، اما اگر کودک‌تان این مشکل را دارد نشان‌دهنده‌ی این است که بدنش به‌اندازه‌ی کافی آنزیم لاکتاز را که برای هضم لاکتوز ضروری است تولید نمی‌کند. لاکتوز، قند موجود در شیر گاو و سایر محصولات لبنی است. وقتی‌که لاکتوز هضم‌نشده وارد روده می‌شود، نوزاد به اسهال، گرفتگی عضلات شکم، گاز معده و نفخ مبتلا می‌شود. این نشانه‌ها معمولا ۳۰ دقیقه تا دو ساعت پس از مصرف محصولات لبنی و شیر آغاز می‌شوند.

البته اگر نوزادتان نشانه‌های اسهال شدید دارد، ممکن است به‌طور موقت با تولید آنزیم لاکتاز مشکل پیدا کرده باشد. در این‌صورت، پس از یکی دو هفته بهتر خواهد شد.

۹. مسمومیت

اگر کودک‌تان اسهال و استفراغ دارد و شما احتمال می‌دهید به‌خاطر خوردن برخی از مواد غیرغذایی مانند داروها، مواد شیمیایی یا گیاهان سمی باشد، با مرکز اورژانس مسمومیت‌ غذایی تماس بگیرید. اما اگر بیهوش است و به‌سختی نفس می‌کشد با اورژانس تماس بگیرید. ممکن است نشانه‌های دیگر مانند خستگی و تشنج نیز در کودک وجود داشته باشد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *