یبوست کودکان
بیماری های کودکان

نشانه‌ها و علائم یبوست کودکان

  • اجابت مزاج کمتر از سه‌بار در هفته؛
  • اجابت مزاج سفت، ‌خشک و دشوار؛
  • مدفوع با قطر زیاد که موجب مسدود شدن توالت شود؛
  • احساس درد در هنگام اجابت مزاج؛
  • درد شکمی؛
  • وجود مقداری مایع یا مدفوعی به رنگ رُس در لباس زیر کودک که ممکن است به‌معنی انسداد مقعدی باشد؛
  • وجود خون در سطح مدفوع سفت.

گاهی کودک از ترس اینکه اجابت مزاج ممکن است خطری برایش داشته باشد، از رفتن به توالت خودداری کند. در این‌جور مواقع ممکن است کودک از درد به خود بپیچد، با دست جلوی خروج مدفوع را بگیرد و درد در چهره‌اش مشخص باشد.

کی به دکتر مراجعه کنیم؟

یبوست در کودکان معمولا جدی نیست. اگرچه، یبوست مزمن گاهی به‌دلیل مشکلات جدی‌تر در کودکان است. بنابراین بهتر است در مواقعی که یبوست بیش از دو هفته به‌طول ادامه می‌یابد، حتما با پزشک متخصص مشورت کنید.

در صورت مشاهده علائم زیر بهتر است به دکتر مراجعه کنید:

  • ترس کودک؛
  • استفراغ؛
  • خون در مدفوع؛
  • تورم شکمی؛
  • کاهش وزن؛
  • پارگی‌های دردناک در اطراف مقعد، افتادگی راست‌روده یا پرولاپس رکتوم (یک ضایعه نامعمول که در آن تمام ضخامت دیواره‌ی راست‌روده (رکتوم) پایین می‌افتد و اغلب از درون مقعد خارج می‌شود).

علل شایع یبوست کودکان

 

یبوست زمانی اتفاق می‌افتد که حرکت مدفوع در دستگاه گوارش به‌دلیل سرعت کم خشک و سفت شود.

ممانعت از اجابت مزاج

ممکن است برخی از کودکان به‌دلیل ترس از توالت و یا ایجاد وقفه در بازی حاضر نباشند، به توالت بروند. برخی از کودکان نیز دوست ندارند از توالت‌های بیرون از خانه استفاده کنند.

اجابت مزاج دردناک، قطر بزرگ مدفوع و سفت بودن آن نیز از دیگر دلایلی است که معمولا باعث می‌شود کودکان از رفتن به توالت خودداری کنند. اگر مقعد کودک دچار زخم باشد، ممکن است به‌خاطر جلوگیری از تکرار تجربه‌ی دردناک اجابت مزاج به‌طور مدام از رفتن به توالت خودداری کند.

توجه به مسائل آموزشی در «از پوشک‌گرفتن» کودک

اگر کودک را زود از پوشک بگیرید، ممکن است باعث لجبازی کودک و نیز خدشه دار شدن اعتماد‌ به نفس کودک شود. یک تصمیم نادرست از سوی والدین ممکن است باعث شود عادت رفتاری دفع مزاج در کودک به اختلالی رفتاری تبدیل شود و مشکلات جدی برای کودکان به وجود بیاورد.

تغییر در رژیم‌غذایی

مصرف‌نکردن غذاهای حاوی فیبر، میوه و سبزیجات در رژیم‌غذایی کودک یکی از علل شایع ابتلا به یبوست است. مشکل یبوست در کودکانی که تازه شروع به مصرف غذای کمکی کرده‌اند، بسیار بیشتر از کودکان شیرخوار است.

تغییر در برنامه‌ی غذایی

هرگونه تغییر در برنامه‌ی غذایی کودک مانند سفر، گرمای هوا یا استرس می‌تواند بر عملکرد دستگاه گوارش کودک تأثیر بگذارد. معمولا یبوست در کودکانی که برای اولین بار از خانه دور می‌شوند و به مدرسه می‌روند، شیوع بیشتری دارد.

داروها

مصرف داروهای ضدافسردگی و برخی داروهای دیگر ممکن است موجب یبوست در افراد شود.

  • آلرژی داشتن به شیر گاو: آلرژی داشتن به شیر گاو یا مصرف زیاد لبنیات (پنیر و شیر گاو) گاهی می‌تواند منجر به بروز یبوست شود.
  • سابقه‌ی فامیلی: میزان ابتلا به یبوست در کودکانی که یکی از اعضای خانواده به این بیماری مبتلا هستند، ‌بیش از دیگران است. در واقع نمی‌توان تأثیر عوامل ژنتیکی و محیطی بر روی این بیماری را نادیده گرفت.
  • شرایط پزشکی: مشکل یبوست کودکان به‌ندرت ممکن است نشان‌دهنده‌ی یک ناهنجاری آناتومی، متابولیکی یا مشکل در سیستم گوارش یا دیگر شرایط فیزیکی و جسمی باشد.